Yeni Konular
Anasayfa / Bitkiler / Akçaağaç Nedir Akçaağaç Türleri ve Özellikleri

Akçaağaç Nedir Akçaağaç Türleri ve Özellikleri

Akçaağaç
Akçaağaç

Akçaağaç. Yazın kopkoyu gölge veren sık yaprakları sonbaharda kırmızı ve sarının değişik tonlarına bürünen akçaağaçlar parkları ve sokakları süsleyen en gözde ağaçlardandır. Ayrıca, şeker elde edilen tatlı öz suyundan, mobilya ve inşaatlarda kullanılan kerestesinden ötürü de değerlidir. Akçaağaçlann çoğu yılda bir kez yapraklarını döker. Biçimi bir kubbeyi andıran, simetrik, geniş ve iri taçlan sık yapraklarla donanmıştır. Türe bağlı olarak uzunluğu 5-12 cm arasında değişen yapraklan genellikle geniş ve derin lopludur; bunların 3-7 yaprakcıktan oluşanlarına da rastlanır. İnce, kâğıtsı kanatlar taşıyan iki parçalı meyvelerinin her bir bölümünde tek bir tohum vardır. Meyveler bu kâğıtsı kanatlarla rüzgârda pervane gibi dönerek çok uzaklara kadar gider. Akçaağaçgiller ( familyasının Acer cinsinde yer alan bu ağaçların kuzey ılıman kuşakta yaygın 200 kadar türü vardır. Bunlar Kuzey Amerika, Avrupa ve Kuzeydoğu Asya’nın hemen her yerinde yetişir. Türkiye’de de ormanlık alanlarda kendiliğinden yetişen 8-10 kadar yerli türle park, bahçe ve caddelere süs ağacı olarak dikilen yabancı türlere rastlanır. Akçaağaçların bazı türlerine isfendan adı da verilir.

 

Sonbaharla birlikte göz alıcı renklere bürünmüş bir şeker akçaağacı (Acer saccharum). Gençken yüzeyi düzgün, gri renkli olan kabuğu ağaç yaşlandıkça kalınlaşır ve ince katmanlar ya da pullar halinde dökülür.

Akçaağaçlar

Kanada’nın güneydoğusundan Apalaş Dağları’na kadar uzanan geniş bir alana yayılmış şeker akçaağacının (Acer saccharum) tatlı özsuyundan akçaağaç şurubu ve şekeri elde edilir. Aslında öbür akçaağaçların da öz suyu tatlıdır, ama şeker akça-ağacının şurubu en değerlisidir. Yaklaşık’40 m’ye kadar boylanan bu dayanıklı ağaç oldukça yavaş büyür ve 40 yaşından sonra iyi ürün vermeye başlar. Sık dokulu, sert ve sağlam kerestesinden mobilyacılıkta ve inşaatta yararlanılır; külü potasyum bakımından zengindir, gübre olarak kullanılır.

akcaagac-ozsuyu

Şeker akçaağacının gövdesinden çıkan tatlı özsü, gövdeye sokulan borulara kovalar asılarak toplanır.

 

Gümüş akçaağaç (A. saccharinum) nemli yerlerde iyi gelişen bir türdür; çok hızlı büyüdüğü için daha çok gölge ağacı olarak dikilir. Şeker akçaağacı gibi 40 m’ye kadar boy atabilen gümüş akçaağacın dallan uzun ve sarkıktır; üst yüzü yeşil, alt yüzü gümüşsü beyaz renkte uzun saplı yaprakları vardır. Gümüş akçaağacın kolay işlenen, yumuşak kerestesi mobilyacılıkta, kaplamacılıkta ve kutu yapımında kullanılır.

campestre
campestre

Sonbaharda parlak kırmızıya dönen yapraklarından ötürü süs ağacı olarak çok sevilen kırmızı akçaağaç (A. rubrum) gibi ova akçaağacı (A. campestre) ve dağ akçaağacı da (A. pseudoplatanus) park ve bahçelerde yetiştirilir. Yaklaşık 40 m’ye ulaşan boyuyla Avrupa’daki akçaağaçların en irisi olan dağ akça-ağacı Türkiye’de en çok Trakya’nın Karadeniz’e bakan kıyı ormanlannda bulunur. Çok iyi cila tutan, dayanıklı ve sert kerestesi özellikle mobilyacılıkta kullanılır. Bu ağaç ayrıca tuzlu suya, kış rüzgârlarına ve yakıcı yaz güneşine dayanıklı olduğu için deniz kıyılarındaki ağaçlandırma çalışmalarında çok yeğlenen bir türdür.

pseudoplatanus
pseudoplatanus

Bir Avrupa bitkisi olan çınar yapraklı akçaağaç (A. platanoides) ile Kuzey Amerika’da yetişen dişbudak yapraklı akçaağaç (A. negundo) soğuğa dayanıklı türlerdir. Üç ya da beş yaprakcıktan oluşan bileşik yapraklarıyla daha çok bir dişbudak ağacımı andıran ve adını da bu özelliğinden alan ikinci tür, başka özellikleriyle de öbür akçaağaçlara benzemez; hatta bazı uzmanlar onu ayrı bir cins olarak kabul eder.

A. platanoides
A. platanoides

Hakkında admin

Buna Baktın mı?

Yeşil çayın sağlık için yararı nedir? Hangi hastalıklarda kullanılır?

Yeşil çayın sağlık için yararı nedir? Hangi hastalıklarda kullanılır?         Yeşil çaydaki …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.