Yeni Konular
Anasayfa / Kültür ve sanat / Artikülasyon Bozukluğu Nasıl Düzeltilir ?

Artikülasyon Bozukluğu Nasıl Düzeltilir ?

artikulasyon-konuma-bozuklugu

Konuşma Bozukluğu Nasıl Düzeltilir ?

Artikülasyon ya da diğer adıyla boğumlama konuşmamızda faydası olan tüm organların birlikte çalışmasıdır. Daha anlamlı olarak açıklamak gerekirse, boğumlamayı; dil, dişler, boğaz, alt çene ve damağın birlikte çalışmasıyla, bir sözcükteki heceleri bir araya getirerek düzgün şekilde seslendirmek olarak tanımlayabiliriz.

Tiyatro’da Verilen Artikülasyon Eğitimi

Sadece tiyatro sahnesinde emek harcayan bir oyuncu için değil, her meslek dalındaki insan için düzgün bir artikülasyona sahip olmak son derece önemlidir. Bir araya getirdiğiniz kelimeler ne kadar anlamlı olursa olsun, artikülasyonunuzun bozukluğu nedeniyle karşınızdaki kişiye doğru şekilde aktaramazsanız kurduğunuz cümleler iyi bir şekilde anlaşılamayacaktır. Bu da bir süre sonra insanların sizi yanlış anlamasına ya da dinlememesine sebep olur.

Artikülasyon sorununu tiyatro sanatı yönünden inceleyecek olursak, bir oyuncu için kesinlikle kabul edilemeyecek bir problemdir. Oyuncu, 500 kişilik bir salonda Vişne Bahçesi oyunundaki Trofimov karakterinin uzun tiradını tek nefeste ve en arka koltuktaki seyirciye dahi duyurucak gürlükte bir sesle okusa bile söylediği bir kelimenin bile artikülasyonu sebebiyle anlaşılamamasından ötürü seyircinin tirat üzerindeki dikkatını dağıtmış olur. Üstelik yapmış olduğu boğumlama hatası canlandırdığı karaktere değil de kendi karakterine ait olduğundan, oyuncu rol üzerindeki hakimiyetini kaybeder.

Tiyatro oyunculuğu her ne kadar yetenek ile ön plana çıksa da, eğitim bu sanat dalının çok önemli bir parçasıdır. Her konuda olduğu gibi artikülasyon bozukluğu da düzenli ve doğru çalışarak tamamen sıfıra indirilebilir. Ancak burunda et fazlalığı, çenenin önde ya da arkada olması, dişlerin ayrık olması gibi doğuştan gelen sorunlarınız var ise, çalışmaların yanında artikülasyon hatası yapmanıza sebep olan bu sorunları da gidermeniz gerekir. Eğer bu çalışmayı tek başınıza yürütüyorsanız kendiniz için doğru çalışmayı yapmak sizin elinizdedir.

Örneğin, p ünsüzünü içeren kelimeleri söylerken zorlanıyor iseniz, y ünsüzünü içeren tekerlemelerde zaman harcamanız anlamsız olacaktır. Öncelikle temel çalışmaları yapıp, sonrasında sorununuzla yüzleşmelisiniz.

Boğumlama hataları dediğimizde ilk akla gelenler, gevşeklik, gılama ve ıslıklamadır.

Gevşeklik, dudak tembelliğidir. Sözcüklerin anlaşılmasını güçleştiren bu özellik, düzenli olarak yapılacak bir egzersizle birlikte kısa sürede giderilebilir. Yuvarlak hatlı bir kurşun kalemin dişlerin arasına alınarak okuma yapılması ilk çalışmalar için yeterlidir. İlerleyen çalışmalarda düz metinler yerine tekerlemeler denenmelidir.

Gılama ise R ünsüzünün boğazda meydana gelmesidir. Uzun süre damağa doğru kaldırılan dilin ucunu titretmeye çalışarak R sesi çıkarmaya çalışılmalıdır.

Islıklama, s sesini çıkarmaya çalışırken havanın dişlerin arasından geçmesiyle sesin abartılı olarak çıkmasından kaynaklanır.

Artikülasyon bozukluklarını düzeltmek için yapılması gereken ilk çalışmalar dilden başlamalıdır. Dili çiğnemek, dil üzerindeki partiküllerin yok olmasını böylece seslerin daha düzgün çıkmasını sağlar. Aynı zamanda dil sağa, sola, yukarı, aşağı uzatılarak dil kasları güçlendirilmelidir. Yukarıda bahsettiğimiz kalem çalışması da bir diğer önemli çalışmadır.

Tüm bunlar birer başlangıç çalışması olarak son derece faydalı olmakla beraber, aşağıdaki tekerlemeleri tamamen düzgün ve tek nefeste söyleyene dek tekrarlamak artikülasyon çalışmalarının olmazsa olmazıdır.

Konuşma Bozukluğunu Gidermek ve Geliştirmek İçin Tekerlemeler

ÜNSÜZLER: (f) Farfaracı Fikriye ile favorili fasa fiso Fahri Fatsalı Fatma´yı görünce, fesleğenci feylesoy Feyyaz´ı, fındıkçı Ferhunde´yi anımsayarak feveran ettiler. Felemenkte Felemenklerin Felemenkçe mi konuştuklarını düşûne düşüne fertliği çektiler.

(p) Pohpohçu pinti Profesör pofur pofur pofurdayarak hınçla tunç çanak içinde punç içip pûlverizatör prospektüsünû papazbalığı biblosunun berisindeki papatpa buketinin bu yanına bıraktıktan sonra pâlas pandıras Pülümürle Pötürgeden getirdiği pörsük pötikare pöstekiyi Paluluların Pıtırcık pazarında partenogenes pasaparolası ile pertavsız pervasız pervaz peysajını ve peronospora pestenkerani pestilini posbıyıklı pisboğaz pedegoga Pınarbaşında beş etti.

(m) Marmara´daki Karmarisli mermerciler mermerciliği meslek edinmişler, ama Mamak´taki mamacılar manyetizmacılıkla marmelâtçılığı meslek edinememişler.

(v) Vırvırcı Vedia ile vıdı vıdıcı Veli velinimeti vatman Vahit e vilâyette veda edip Vefâ ya doğru vaveylâsız, velevasız velespitle volta vururlarken voleybolcu Vatran virtüöz Vicdanî ve Viranşehirli vatansever viyolonselist Vecibe ile karşılaştılar.

(b) Babaeskili babacan Bahri Beberuhi Bedri ile bıyıksız bıçkıcı bıngıldak Bahir´in Bigadiç´teki bonbon bonmarşesine varmışlar, o adadakilerin yüzlerine bön bön bakarak, büyülü büyük buhurdanlığı buğulu buğulu boşaltıp bomboş bırakmışlar, sonra da Bodrumda gözden kaybolmuşlar.

(s) Sazende Şazi ile zifoz Zihni zaman zaman sizin sokağın sağ köşesinde sinsi sinsi fiskoslaşarak sizî zibidi Suzi´ye sonsuz ve sorumsuz sorgun ederler. Sason´un susuz sazlıklarında badece soğanla sarmısak yetişebileceğini söyleyen Samsunlu sebzecilerin sözüne sizler de sessizce ve sezgilerinize sığınarak inanabilirsiniz.

(ş) Şavşatlı Şaban, Şarkışlalı şipşakçı Şekip, Şişhaneş´den şeytankuşunu, şiş şiyeyi şişlemiş, şiye keşişe şiş demiş.

(ç) Çatalağzı´nda çatalsız Çatalcalı çatalcının çarpık çurpuk çalçene Çoruhluya çarptırmasına ne dersin? Çatalca´da topal çoban çatal yapıp çatal satar, nesi için Çatalca´da topal çoban çatal yapıp çatal satar? Karı için Çatalca´da topal çoban çatal yapıp çatal satar. Çarık çorap dolak, ben sana çarık çorap dolak mı dedim.

(l) Leyla ile Lalelili Lale´ye leblebi ile likör ikram etmiş. Lüpçüler,1ütfen lüzumlu lüzumsuz lakırdıları bırakın da lüzferle rızk, rot, rop, rint, ring, ray, radyoaktivite nedir diye konuşun.

(z) Zonguldaklı Zaloğlu Zöhre´nin kızı Zühal zibidi Zeki´ye ziyafet zerketti.

(s, t, z) Sedat Tınaz´ın tasası suratsız teyzesine rastlama sezen sıska sülük tazısını tuz tortusu tütsüsüııe tutmasıydı.

(ş, s) Şu köşe yaz köşesi, şu köşe kış köşesi, 0rtadaki soğuk su su şişesi.

(c) Cemil, Cemile, Cemal cumaları cilacı cüce Canip´in cicili bicili cumbalı ciltevinde cümbür cemaat cacıklı civcivle cücüklü cacık yerler sonra da Cebecili cingöz coğrafyacının cinci ciciannesinin cırcırböceğini dinlerler. Ocak kıvılcımlandırıcılarından mısın, kapı gıcırdatıcılarından mısın? Ne ocak kıvılcımlandırıcılarındanım, ne kapı gıcırdatıcılarındanım.

(d) Dadaylı dadımın Dodurgalı düdük delisi dedesi diline doladığı dedbebeli dedim dedisiyle dırdırını dilinden düşürüp de bir kez olsun doya doya düden diyemeden, düdenin dallara doldurduğu doyumlu yemişlerden doyasıya yiyemeden darıdünyadan göçüp gitti.

(k -i-u) Kilisli kikirik kilimci Kilizmanda´ki kilitli kilisede kimliğini kimseye sezdirmeden kucak kucak kuskuslu kuşkonmazı kukumav kuşuna, kişiliksiz kulağakaçan kirliğ kirloz kirpiye de Kuşadası´nın kuşhanesindeki kuşbaşlı kuşbazla birlikte önce kişnişli kuşüzümünû, sonra da Kumla´nın kumlu kumlu kuşkirazını yutturmuş.

(k-ı-i) Kınıklı kılıbık kırpıntı Kıyasettin, Kırımlı kılkuyruk kıtmiri kıkır kıkır kıkırdatarak küskütük küçümen küfeci külhaniyle külüstür Kürşat´ı külünklü küngür üstüne küttedek devirdi.

Kırıkhandaki kırıkçı kırçıl kargın kırgın kırıkçısı kırmızı kırda kıkır kıkır kıkırdayarak Kırımlı kıkırdakçının kızıl kırlangıçlarını kışın kırlarda Kırgızlı kırpıntıcı kırışık Kırımtov´un kırıkkıraklarıyla besliyormuş.

(k-o-ö) Koca kokoz kokainman kokorozlana kokorozlana Kazablankalı kozmonota kök, kok, köken, kokot, kök sökmek, kokoreç, kökmantar, köknar, köçekçe, körkandil, krematoryum, kösnüklük ne demek diye sormuş.

(y) Yalancıoğlu yalıncık yayladığının yahnisini yağsız yiyebilirse de yayladığının yağlı yoğurdundan, Yüksekova´nın yusyumru yumurta yumurtlayan tavuklarından, bir de yörük ayranıyla yufkasından asla vazgeçemez.

(g) Güneyli girgin gammaz Galip Gavurdağı´nda güpegündüz galeyana gelmiş de Gülgiloğlu Gaziantepli gazup gazinocuyu Gölköylü gitaristle birlikte Gümüşhane´ye göndermiş. Geçen gece Gemerek´ten Gediz´e gelen Gebzeli gezginci gizemcilerden gitarist general Genzel, gençlere, gerçekdışılıkla gerçeklik dışı ilişkiler arasında ne gibi bir geçerlilik gerçekliği olduğunu sordu.

(k, g) Galata kulesi kapısı karşısındaki kuru kahvecinin gıgısı çıkık, dişi kırık, kurbağa kafalı, karakoncolos kalfası Hakkı karışıklığa getirip kahveye kavruk kakule kırığı kattı.

(h) Hahamhanede hahambaşı hahamı homur homur homurdanır görûnce, hemencecik heyecanlandı, hızlandı, hoşnutsuz hırçın halhallarla halkaları, halatları hallaçlara verdi.

(b- p- d-y) Batı tepede tahta depo dibinde beytutet eden pullu dede tekkesinden matrut bitli Vedat, dar derede tatlı duttan dürülü pide yutup pösteki dide dide dört ayda dört türlü derde tutuldu.

(b-p)Bir pirinci birinci buluşta bir inci gibi birbirlerine bağlayıp Perlepe berberi bastıbacak Bedri ile beraber Bursa bağrına parasız giden bu paytak budala, basası topal Badi´den biberli bir papara yedi.

(b-d) Baldıran dalları ballandırmalı mı, ballandırılmamalı mı? Sonra o bala daldırılan baldıran dalları dallandırılmalı mı, ballı dalla dallandırılmamalımı?

(t-d) Titiz, temiz, tendürüst dadım; tadını tattığı tere demetini dide dide dağıttı da hiddetinden hem dut dalında takılı duran dırıltı düdüğünü öttürdü, hem de didine didine dedim dedi, dedim dedi dedi durdu.

(t-ç-s) : Ûstü üç taşlı taç saplı üç tunç tası çaldıran mı çabuk çıldırır, yoksa iç içe yüz ton saç kaplı çanı kaldıran mı çabuk çıldırır? Üç tunç tas has kayısı hoşafı.

(t-k) AI bu takatukaları takatukacıya takatukalatmaya götür. Takatukacı takatukaları takatukalamam derse, takatukacıdan takatukaları takatukalatmadan al gel.

(l-d-n) Elalem bir aladana aldı aladanalandı da biz bir aladana alıp aladanalanamadık.

(k-r) : Kırk kırık küp, kırkının da kulpu kırık kara küp.

(k-r-d) A be kuru dayı, ne kuru sarı darı bu darı a be kuru dayı?

(b-m-ş) : Ibiş´le memiş mahkemeye gitmiş, mahkemeleşmiş mi, mahkemeleşmemiş mi?

(d-l-t-r-k) Şu karşıda bir dal, dalda bir kartal; dal sarkar, kartal kalkar; kartal kalkar, dal sarkar. Dal kalkar, kartal sarkar, kantar tartar. Şu karşıdaki kara kuru kavak, karardın mı ey kara kuru kavak, sarardın mı ey kara kuru kavak!

(s-k) Bu yoğurdu sarmısaklasak da mı saklasak, sarmısaklamasak da mı saklasak.

(m-y-l) Bu yoğurdu mayalamalı da mı saklamalı, mayalamamalı da mı saklamalı?

(b-ş-z) Sizin damda var beş boz başlı beş boz ördek, bizim damda var beş boz başlı beş boz ördek. Sizin damdaki beş boz başlı beş boz ördek, bizim damdaki beş boz başlı beş boz ördeğe : siz de bizcileyin beş boz başlı beş boz ördek misiniz demiş.

(d-p-k) Değirmene girdi köpek, değirmenci çaldı kötek; hem kepek yedi köpek, hem kötek yedi köpek.

ÜNLÜLER: (A) Abana´dan Adana´ya abarta abarta apar topar ahlatla ağdalı avuntucu ahmak Ahmet´in avandanlıklarını aparanlardan Acar Abdullah ile akıllı Abdi akşam akşam bize geldi. Al bu takatukaları, takatukacıya takatukalatmaya götür. Takatukacı takatukaları takatukalamam derse takatukacıdan takatukaları takatukalatmadan al getir.

(ı) Iğdır´ın ığıl ığıl akan ılıman ırmağının kıyıları ıklım tıklım ılgın kaplıdır.

(o) Okmeydanı´ndan Oğuzeli´ne otostop yap; Oltu´da volta at, olta al; Orhangazi´de Orhanelili Orhan´a otostopluk öğret; sonra da Osmancıklı Osman´a otoydu, totoydu, fotoydu, dök!

(u) Uluborlulu utangaç Ulviye ile Urlalı uğursuz Ulvi uğraşa uğraşa Urfa´daki urgancılara uzun uzun, ulam ulam urgan sattılar.

(i) Ibibiklerin ibiklerini iyice iyileştirmek için Istinyeli istifçi Ibiş´in istif istiridyeleri mi, yoksa, Iskilipli Ispinoz işportacı Ishak´ın işliğindeki ibrişimleri mi daha iyi, bilemiyorum. İbişle Memiş, mahkemeye gitmiş, mahkemeleşmiş mi, mahkemeleşmemiş mi?

(e) Eğer Eleşkirtli eleştirmen Eşref ile Edremitli Bedri´yi Eğe´nin en iyi eğercisi biliyorlarsa, ben de Ermenekli Erdem Ergene´nin en iyi elektrikcisidir derim.

(ö) Özbezön´ün özbeöz Ödemişli öngörülü öğretmeni Özgüraslan ile Özgüluslan özellikle özerk ön öğretimde öylesine özverili, övünç verici ve övgüye değer kişiler ki, hani tüm öğretim örgütleri içinde en özgün örnek onlardır diyebilirim.

(ü) Ürdünlü ûnlü üfürûkçü Üryani, Ünye, Üsküdar, Ürgüp üzerinden ûlküdeşlerine üstüpü, üstübeç, üvez, üzûm, üzengitaşı ve üzünç götürürken, Üveyik´ten ürûyerek, ûvendirelerini sürüyerek yürüyen ûçkağıtçı ütücülerin ürkûntü ûreten ünü batasıca ünlemleriyle ürküverdi.

Çıkarmakta zorluk yaşadığınız seslerin bulunduğu tekerlemeleri önce tane tane, daha sonra hızlıca ve ezberden okumaya başladığınızda, artikülasyonunuzu düzeltmede önemli bir adım atmış olacaksınız.

Hakkında admin

Buna Baktın mı?

Türk Ve İslam Dünyası Edebiyatında Dinin Etkileri

Son zamanlarda aklıma sıkça takılan bir soruydu bu. Açıkçası biraz fikrim de vardı lakin araştırma …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.