Yeni Konular
Anasayfa / Eğitim - Bilgi / Bölgeler ve Sınırlar

Bölgeler ve Sınırlar

ORTAK PAYDA: BÖLGE

Bütünden Parçaya

Doğal ve beşeri özellikleri bakımından birbirinden farklı alanlardan oluşan Dünya üzerinde bir alanın başka bir alandan ayrılabilmesi için kendine özgü bazı niteliklere sahip olması gerekmektedir. Bu özellikler de bölge kavramını oluşturmaktadır. Yer şekilleri, bitki örtüsü, iklim gibi doğal özelliklerle ekonomik ve beşeri özellikler bakımından ortak olan paydaya bölge denmektedir.

Bölge sınırlarının çizimi sırasında yaygın olarak kullanılan kriterlerin doğal unsurlar olduğunu görebilmek mümkündür. Bölge sınırlarının değişmesi için doğal sınırların değişmesi gerekir. Ancak bu doğal sınırların değişmesi için çok uzun bir süre gerekir. Bu bölgelere örnek olarak Akdeniz iklim bölgesi, Himalaya dağlık bölgesi, Amazon orman bölgesi verilebilir.

Beşeri özellikler dikkate alınarak da çeşitli bölgeler oluşturulabilir. Bu bölge sınırları ise ekonomik bölge sınırlarına göre değişkenlik gösterebilmektedir. Yani tarım bölgesi olan bir yerde zamanla sanayi faaliyetlerinin genişlemesi burayı bir sanayi bölgesi haline getirebilir. Ayrıca daha önce yerleşim için pek cazip olmayan bir yerin daha sonra önemli bir yerleşim alanı hamlesi söz konusu olabilir. Daha önce çok rağbet gören yerleşim alanlarının da daha sonra tarihi kalıntıları gibi özellikleri ile turizm bölgesi haline geldiği görülebilir.

Bir yerde sanayinin gelişmiş olması burayı sanayi bölgesi yapmakla beraber aynı zamanda bu bölgenin yoğun bir nüfusa sahip olması da söz konusu olabildiğinden dolayı bir bölgenin farklı iki bölgeyi içinde barındırması söz konusudur. Bu bakımdan bölgeler değerlendirilirken ve çizimi yapılırken sadece bir noktadan bakılarak çizimi yapılır. Sanayi bölgeleri için bir çizim yapılırken sadece sanayi faaliyetlerine göre çizim yapılması gerekebilir. Sıcaklık bölgeleri için çizim yapılırken de aynı durum söz konusudur.

Bir yerin hem sıcaklık hem de sanayi faaliyetlerini göz önünde bulundurarak ortak bir çizim yapmak istenildiğinde kesin sınırlarla bir çizim yapmak çok daha zor olacaktır. Bunun için iki farklı çizim yapılması gerekir. Ayrıca çizimi yapılacak alanın sadece sanayi ya da sadece sıcaklık özellikleri göz önünde bulundurularak çizimi yapılmalıdır.

2015-09-26_130424

Bölge Sınırları Kesin Hatlarla Ayrılabilir Mi?

Bölge sınırlarının çoğu zaman kademeli bir geçiş gösterdiği görülür. Bu durum iklim bölgelerinde çok belirgin olarak yaşanmaktadır. Aynı durum bitki örtüsü geçişlerinde de yaşanmaktadır. Yani bir yerde Akdeniz iklimi yaşanırken yakınlarında olan bir yerde karasal iklime direk geçiş söz konusu değildir. İki iklim arasında geçiş yaşanırken bir geçiş bölgesi bulunmaktadır. Bu geçiş bölgesinde genellikle her iki iklimin de özelliklerinin yaşandığını görebilmek mümkündür. Bu sebeple de bölge sınırlarını kesin bir hat ile ayırmak kolay değildir.

Bölge Sınırları Değişir Mi?

Bölge sınırları zamanla değişiklik gösterebilmektedir. Bir yeri bir bölgeye dâhil eden özelliklerinde yaşanan değişiklikler sebebi ile yerin başka bir bölge grubuna dâhil olması söz konusu olabilmektedir. Daha önce geniş ormanlar olarak karşımıza çıkan orman bölgelerinin doğal ve beşeri sebeplere bağlı olarak bozkır haline dönüşmesi burayı bir bozkır bölgesi haline dönüştürebildiği gibi bölgelerin zamanla sınırlarında değişiklikler yaşanabilir.

Özellikle siyasi bölgelerin işlevini yitirerek ortadan kaybolduğunu görebilmek mümkündür. Ülkeler arasında yapılan anlaşmalarla oluşturulan siyasi bölgeler buna örnek verilebilir. Ülkeler arasındaki anlaşmaların süresi bitince ya da anlaşmalar bozulunca siyasi bölgelerin de ortadan kalkması söz konusudur. Aynı durum tarih boyunca yaşanmıştır. Bir topluluğa ait olan siyasi bölgenin topluluğun dağılması ile başka siyasi bölgelere katılması ya da başka bir bölge oluşturması söz konusu olabilir.

Bir bölgede daha önce tarımsal faaliyetlerin yoğun olarak görülmesine rağmen zamanla insanların tarımsal faaliyetler yerine sanayi faaliyetlerine ya da başka alanlara yönelmesine bağlı olarak bu alanların tarım bölgesi olmaktan çıkması söz konusu olabilmektedir. Bu da tarımsal bölge sınırlarında daralmalara ve bazen da tamamen yok olmalara neden olabilmektedir.

2015-09-26_130557

Bölge Sınırları Nasıl Oluşturulur?

Her ne kadar bölge sınırlarının çizilmesinde çeşitli faktörlerin temel alınması söz konusu olsa da son yıllarda bölge sınırlarının çiziminde en yaygın olarak kullanılan kriter, bölgelerin işlevsel özellikleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Yani nüfus planlaması için bölgeler çizilirken nüfus verilerinden faydalanılmaktadır. Nüfusa göre çizilen bölgelerin yoğun nüfuslu bölgeler, seyrek nüfuslu bölgeler gibi değişiklikler gösterdiği görülmektedir. Aynı durum tarımsal bölgelerin çiziminde de geçerlidir. Tarımsal bölgeler için de tarımsal verileri kullanmak gerekir.

Bölge sınırlarını oluştururken hangi özelliğe göre sınırlar çizilecekse bu konu ile ilgili verileri derlemek gerekmektedir. Derlenen bu bilgiler ışığında çizimi yapılacak alanın neresinde hangi bölge özelliğinin hâkim olduğunu anlamak hangi alanlarında geçiş bölgelerinin yaşandığını görmek mümkün olacaktır. Bu da bölge sınırlarının çizimini kolaylaştıracağı gibi daha doğru bir çizim yapılmasına olanak sağlayacaktır.

Doğal ve Beşeri Bölge Sınırları Çakışır Mı?

Genel olarak siyasi bölgeleri gösteren haritalara baktığımız zaman siyasi bölge sınırlarının çiziminde etkili olan unsurların ülkelerin siyasi sınırları olduğu görülmektedir. Ancak bölge sınırları farklı amaçlarla oluşturulduğundan dolayı bu sınırların her zaman idari sınırlarla örtüşmesi söz konusu değildir. Bir şehirde aynı anda hem Akdeniz iklimi hem de Karasal iklim özelliklerinin görülmesi ya da hem çok yoğun nüfuslu bölgelerin hem de seyrek nüfuslu bölgelerin görülmesi bu duruma yol açmaktadır.

Hakkında admin

Buna Baktın mı?

Estonya İnternet Çağı ve Gelişimi

Daha çok geçmişiyle tarihiyle savaşta barışta Estonya’ yı değil de 2000 yılında attıkları en radikal …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.