Yeni Konular
Anasayfa / Eğitim - Bilgi / Candaroğlu Beyliği (Başlangıçtan parçalanmaya kadar)

Candaroğlu Beyliği (Başlangıçtan parçalanmaya kadar)

candaroglu-beyligi-2016-04-13_163834Candaroğlu Beyliği (Başlangıçtan parçalanmaya kadar)

XIV. yy başlarında Paflagonya’da yani Kastamonu ve Sinop’ta kurulmuş olan beyliğe adını veren Şemseddin Yaman Candar, Anadolu Selçuklu Ümerasındandır. Osmanlı tarihlerinde bu beyliğe İsfendiyaroğulları Beyliği denilirdi.()
Anadolu Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Mesud’un ilk saltanatı sırasında (1284-96) kardeşi Rükneddin Kılıçarslan, Kırım’dan bir gemi ile Sinop’a gelerek Çobanoğullarından MuzafereddinYavlak Arslan’ın da yardımıyla sultanlık mücadelesine girmişti. II. Gıyaseddin Keyhüsrev onların üstüne yürüdüyse de yenilerek esir düştü. Arkadan gelen Giray kumandasındaki Moğol kuvveti Sultan Mesud’u kurtarmış ve yapılan savaşta Rükneddin Kılıçarslan tutsak edilmiş ve Yavlak Arslan ölmüştü(1292). Sultan Mesud’un kurtarılması sırasında yararlılığı görülen Şemseddin Yaman Candar’a Kastamonu Havalisindeki Eflani verildi. Fakat Yavlak Arslan’ın oğlu Mahmud Bey Kastamonu’da duruma hakimdi.Şemseddin Yaman Candar’ın ölüm tarihi belli değildir.

Şemseddin Yaman Candar’ın ölümüyle Mahmud Bey hemen harekete geçmiş, üzerine gelen Candar’ın oğlu Süleyman Paşa’yı geri püskürtmüştür. Fakat 16 Temmuz 1309’dan önce Kastamonu’ya bir baskın yapmış ve Mahmud Bey’i kendisine tutsak alıp öldürdükten sonra şehri kendisine başkent yapmıştır. Ebu Said Bahadır Han’ın ölümüne kadar(1335) Moğol devletine bağlılığını bildirmiş, 1325’te Bahadır Han adına para kestirmiştir. Moğolların Anadolu’daki hakimiyetleri sarsılmaya başladığı sıralarda bile Anadolu’ya gelen Moğol veziri ve Beylerbeyi Emir Çoban’ı iyi bir biçimde karşılayarak ona itaatini bildirmiş, böylece beyliğinin sınırlarının genişletmeyi başarmıştır.  Böylece Paflagonya’da güçlenen Süleyman Paşa, Pervaneoğullarından Sinop’u almış oranın yönetimini büyük oğlu Gıyaseddin İbrahim’e vermiştir. Safranbolu’yu alarak ortanca oğlu Ali Bey’e vermiştir. Bu sıralarda Bahadır Han’ın ölümü haberi gelmiş aile bireyleri arasındaki saltanat çatışmasından faydalanarak Moğollarla ilişkisini kesip bağımsızlığını ilan etmiş ve kendi adına para kestirmiştir.

Mesalik-i Ebsar’daSüleyman Paşa’nın kırk şehir ve kaleye hatta daha da fazlasına sahip olduğu yirmi beş veya otuz bin atlı asker çıkardığı yazılıyor. Süleyman Paşa beyliği küçük oğlu olan Çoban Bey’e bırakmak niyetinde idi. Gıyaseddin İbrahim Bey bu durumu kabul etmeyerek isyan etmiş ve beyliği ele geçirmiştir. Ancak onun zamanında pek fazla bilgiye rastlanmıyor. Kendisinden sonra Candarlı beyi olan Adil Bey’in hükümdarlığının başlangıcı 1345 yılı olduğu bilindiğine göre İbrahim Şah’ın hükümdarlığı uzun sürmemiştir.

Adil Bey zamanı olayları da tam olarak bilinmiyor. Ancak onun zamanında Candaroğulları beyliği, Karadeniz ticareti bakımından gerek Ceneviz ve gerekse Venedikliler ile iyi ilişkiler içinde olmuştur. Tarihsiz olarak basılan bir sikkesinde ise ismi Emir-ül Adil olarak zikredilmiştir.

Onun yerine oğlu Celaleddin Beyazıd (Kötürüm) geçmiştir. Zamanındaki mücadelelerden bunun sert ve haşin bir kişi olduğu anlaşılmaktadır. Kadı Burhaneddin ve I. Murat ile mücadeleleri vardır. Başlagıçta Osmanlı hükümdarı I. Murat’la münasebetleri dostane idi. Celaleddin Bayezid, Kadı Burhaneddin’e karşı damadı Amasya emiri Ahmed’i desteklemiş ve oğlu İsfendiyar Bey kumandasında yardımcı kuvvet göndermekten geri kalmamıştı. Kadı Burhaneddin her 2 orduyu da mağlup etti.()  Babasının tahtını küçük oğlu İskender Bey’e vermek istediğini öğrenen Süleyman Bey, bu duruma kızarak kardeşini öldürmüş ve Osmanlılar’a sığınmıştı. Böylece iki devlet arasındaki dostane ilişki bitti ve Kötürüm Bayezid’in Osmanlı Sultanı I. Murat ile olan mücadelesi başlamış oldu. Sultan Murad Süleyman Bey’i Osmanlı kuvvetleriyle birlikte Kötürüm’ün üzerine göndermişti. Böylece Süleyman Bey Kastamonu’ya hakimoldu ve beylik ikiye ayrıldı. Fakat onun bu emirliği uzun sürmemiş Sultan Murad’ın emriyle Beyliği Osmanlılara terketmek zorunda kalmıştır.Bu durum da uzun sürmemiş, halk Süleyman Bey lehine ayaklanınca Süleyman Bey yeniden Kastamonu’ya hakim olmuştur. Kötürüm Osmanlıların olmayışını fırsat bilip Kastamonu’yu ele geçirdiyse de Süleyman Bey yeniden Sultan Murad’a başvurarak onun kuvvetleriyle yeniden ele geçirdi.(1384) Ayrıca Süleyman Bey Osmanlı prenseslerinden Sultan Hatun ile evlendirildi. Celaleddin Beyazid ise 1385’te Sinop’ta öldü. Sinop’ta onun yerine İsfendiyar Bey geçti. Validesi tarafından Osmanlılara mensuptur.

Sultan Murad Hüdavendigar himayesinde olarak Kastamonu beyi olan Süleyman Paşa, I. Kosova Savaşı’nda asker yolladığı gibi Yıldırım Beyazıd’ın Batı Anadolu’ya yaptığı seferde de destek kuvvet göndermişti. Fakat artık sıranın kendisine geldiğini anlayınca ittifak arayışına girmiş ve Sivas hükümdarı Kadı Burhaneddin ile anlaşmayı tercih etmiştir. İki defa Kadı Burhaneddin’in yardımıyla Bayezid’in elinden kurtulduysa da() 1392 yılı içinde Kadı Burhaneddin’den çabuk davranıp Süleyman Bey’i Kastamonu’daki savaşta mağlup ederek öldürmüştür. Osmanlı Kastamonu’yu işgal etmiş fakat İsfendiyar Bey’in af dilemesi ve Bayezid’e itaatini bildirmesi üzerine onu yerinde bırakmıştır. İki taraf arasında Kıvrım Bel sınır olmuştu. Böylece İsfendiyar Bey Sinop’ta Candarlı Beyliğini sürdürmüş oluyordu.

İsfendiyar Bey Ankara Savaşı’ndan sonra Timur’un hakimiyetini tanımak suretiyle Kastamonu, Çankırı, Kalecik ve Tosya’yı yani eski Candaroğlu sınırlarındaki şehirleri beyliğine katmıştı. O Fetret Devri’nde Osmanlı şehzadeleri arasındaki mücadelede tedbirli bir strateji izleyerek her defasında birini desteklemiş ve bu mücadeleden yararlı çıkmayı başarmıştır. Neticede mücadeleden galip çıkan Çelebi Mehmet ile dost geçinmiştir. Karaman ve Eflak seferlerinde ona yardımcı olmuş Oğlu Kasım Bey’le birlikte yardımcı kuvvetler göndermiştir.
BİBLİYOGRAFYA
BOSTAN İdris-ÖZBARAN Salih, Türk Denizcilik Tarihi, C:1 Boyut yay., Grubu, İstanbul, 2009
MERÇİL Erdoğan, Müslüman Türk Devletleri Tarihi, TTK yay., Ankara, 2011
UZUNÇARŞILI İsmail Hakkı, Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri, TTK yay., Ankara, 1968
UZUNÇARŞILI İsmail Hakkı, Osmanlı Tarihi, C:1 TTK Basımevi, Ankara 2011
YÜCEL Yaşar-SEVİM Ali, Türkiye Tarihi, TTK yay., Ankara, 1990
YÜCEL Yaşar, Anadolu Beylikleri Hakkında Araştırmalar II, TTK yay., Ankara, 1991

Hakkında admin

Buna Baktın mı?

Estonya İnternet Çağı ve Gelişimi

Daha çok geçmişiyle tarihiyle savaşta barışta Estonya’ yı değil de 2000 yılında attıkları en radikal …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.