Yağlı maddeleri suda, ayırma yoluyla yok etme özelliğine sahip olduğundan, lekeler ve kirler sabunla giderilir. Bu işlem, sodyum hidroksit denilen alkali bir maddenin, hayvansal (eskiden keçi içyağı) veya bitkisel bir yağlı madde üzerindeki etkisinden elde edilir
İlkçağ’dan beri kullanılan sabunlar:
Atalarımız hiç sabun kullanmazlardı.Sabunun yerine kül, kil veya bitki özleri kullanırlardı. İlkçağ’da artık iyice bilinen sabun, ancak 1850′den itibaren sanayide büyük ölçüde üretilmeye başladı ve gerçek anlamıyla kullanılmaya başlandı.
Evlerimizde kullanılan sabunlar, doğada bulunan bitkisel ve hayvani yağlardan elde edilen yağ asitlerinintuzlarıdır Serbest şekilde bulunan karboksilli asitlerden de çeşitli sabunlar yapılabiliyor. Sentetik temizleme maddelerinin kullanıldığı 1930 dan itibaren aynı manada kullanılan sabun ve deterjan kavramları birbirinden ayrılmıştır.
Sabunun tarihi insanlık tarihi kadar eski sayılır. Pompei deki lavların altından toprakta sabun kalıpları bulunmuştur. Modern sabun imalatı, 19. yüzyılda Fransız kimyageri, Eugène Chevreul ün sabunun bir yağ asidi tuzu olduğunu göstermesinden sonra gelişmeye başlamıştır.
Tarihte, sabunlar genellikle sodyum, soda küllerinin ya da potasyum ve tuzlarının ve yağlı asitlerinin kül suyuyla sabunlaştırma tepkimesine girmesi sonucu elde ediliyordu. Temeldeki yağların hidrolizi gliserol ve rafine sabunu oluşturur.
Sabun, Osmanlı Devleti’nde ‘sabunhane’ denilen ve imalathanelerde geleneksel yöntemlerle üretimi yapılıyordu. Sabunun hammaddesi zeytinyağı ve içyağıydı. Ekonomik değeri olan ve tercih edilen sabunlar zeytinyağından yapılanlarındandır.. Osmanlı İmparatorluğu’nda sabun üretimi yapılan yerlerin başında zeytin yağının bol olduğu yerler olan Batı Anadolu ve Adalar, Şam, Halep ve Namlus geliyordu. O dönemde en fazla sabun üreten merkezler ise Midilli ve Girit Adaları, Ayvalık, Edremit, Kemer Edremit, İzmir, Kızılcatuzla, Yunda Acası ve Urla’ydı. Buralarda imal edilen sabunun büyük bir bölümü, saray, ordu ve İstanbul halkının ihtiyacını karşılamak üzere ‘Dersaadet tahsisatı’ olarak ayrılırdı.
Piyasada kalıp dediğimiz küçük parçalar halinde sunulan tuvalet sabunları bulunur.Ev işlerinde kullanılmak üzere beyaz veya yeşil sabunlar kullanılır.Geniş yüzeyleri temizlemek üzere Arap sabunu daha etkilidir.Hassas kumaşlar ve çamaşırların yıkanmasında kullanılan toz deterjanlar ve onlara oranla daha yumuşak toz sabun da vardır.
Temizleme Tozları ve deterjanlar:
Sabun, daha önceki temizleme yöntemlerine göre büyük bir ilerleme olmakla birlikte, petrolden elde edilen modern temizleme tozları (deterjanlar) kadar etkili değildir. Bu tozların ustaca hazırlanmış bileşimi her çeşit lekeyi çıkartacak niteliktedir (önceleri sabunlara katılan enzimler lekeleri eritip yok ediyordu, ama vücut için zararlıydı). Gene de sabun, vücut temizliği gibi aşırı bir temizlemeye gerek görülmeyen yerlerde çok yararlıdır. Tuvalet sabunlarına çoğu zaman, değişik maddeler (boyalar, kokular, asitleştiriciler, yumuşatıcı, ferahlatıcı maddeler, koku gidericiler) katılır; bunların bazen tehlikeli olabildiği bir gerçektir.
Eskiden en iyi sabunlar Edirne’de yapılırdı. Renk renk çiçekler, meyveler veya başka biçimlerde yapılan bu sabunlar çok güzel kokar, durduğu yeri de kokuturdu. Eski kadınlar bu yüzden giysi sandıklarına mutlaka bir Edirne sabunu koyarlardı.
Google'da ara
Sabun ve deterjanlar
Etiketler: Eski insanlar sabun yerine ne kullanıyorlardı, Eugène Chevreul sabunu ilk bulandır, Fransız kimyageri, kül ve kil ve bitki özleri sabun yerine kullanılır mı, sabun nasıl yapılır, sabun ve deterjan tarihi, Sabun ve deterjanlar, sabunu kim bulmuştur
Pepino kavunu ismini son zamanlarda sıkça duymaya başladık.Peki pepino nedir biraz tanıyalım. Ana vatanı Güney Amerika ülkelerinden Peru olarak bilinen pepino; kavun aromalı, meyve eti sulu ve ince kabuklu olup meyveleri partenokarpik oluştuğundan meyve içerisinde tohum bulunmamakta ve meyvesi tümüyle yenilebiliyor. Read the rest of this entry »
