Yeni Konular
Anasayfa / Eğitim - Bilgi / Bilim - Buluş - İcat / Dürbün Nedir – Dürbün Çeşitleri Nelerdir

Dürbün Nedir – Dürbün Çeşitleri Nelerdir

13-05-2015_221425

Dürbün (uzak bir yeri göstermeye yarayan araç-göreç). Bir boru içine uygun biçimde yerleştirilmiş birkaç mercekten meydana gelen ve göz önüne getirildiğinde, uzakta bulunan bir cismi az çok büyüten optik aracıdır.

———————

Mikrometren dürbün, büyütücü bir dürbün ile bir mikrometreden meydana gelen âlet. (Yüksekliği bilinen veya tahmin olunan bir maddenin gemi direği, bir işaret kulesinin deniz yüzeyinden, yüksekliği gibi görülüş açısını ölçmeğe yarar. Nişan alınan, yani açısı ölçülen maddenin uzaklığı otomatik olarak bulunur. Buna deniz kuvvetlerimizde station kuper denir.)

Gök Dürbünü
Gök Dürbünü

Gök dürbünü, Yer dürbünü. Meridyen dürbünü, sabit bir ‘eksen üzerine yerleştirilen ve gökcisimlerinin meridyenden geçişlerini gözlemlemeğe yarayan gök dürbünü.

Opera dürbünü
Opera dürbünü

Opera dürbünü, opera ve tiyatrolarda kullanılan, genellikle çiftli küçük dürbün.

Nişan dürbünü
Nişan dürbünü

Nişan dürbünü, görerek atış yapan silâhlarda sıhhatli nişan almağa yarayan dürbün. (Bu dürbünün, nesneleri çeşitli büyüklükte gösteren birkaç merceği vardır. Nişan almak için hedefe ait düzeltmeli nişangâh ile yan inhiraf düzeltmesine göre dürbün ayar edilir; sonra hedef, dürbünün içindeki işaret noktası üzerinde görülecek şekilde hedef yönüne tevcih olunur. [Bu işaret noktası genel olarak (+) biçimindedir.]

Askerî dürbün
Askerî dürbün

Askerî amaçlarla kullanılan dürbünler, genellikle el ve makaslı batarya dürbünü adı verilen çeşitlerdir. El dürbünleri nesneyi 6-8; makaslı dürbünler de 10-15 defa büyütebilmektedir. Bu bakımdan topçu sınıfı gibi uzun menzilli silâhlara sahip olan birliklerde ve büyük kumanda karargâhlarının gözetleme yerlerinde düşmanın durumunu sürekli olarak takip etmek için makaslı dürbünler kullanılır. El dürbünleri de, ileri gözetleyiciler, keşif kolları ve genellikle savaşan bütün subaylarda bulunur.

Dürbünler, basit bir tanımla, uzaktaki cisimleri büyütmeğe veya yaklaştırmağa yarayan optik âletleridir. Dada doğru bir deyişle, dürbünler, uzaktaki cisimlerin görüntülerini çıplak göz dükleri açıdan daha büyük bir i verir, yani cisimleri daha yakındaymış gibi gösterir,

13-05-2015_221808

• Gök dürbünleri. Adından da anlaşılacağı gibi, gök dürbünleri, gökcisimlerinin gözlemlenmesine yarar. Birine objektif* öbürüne göz* merceği denilen bir mercek* sisteminden meydana gelir. «Teleskop» denilen optik âletler de aynı alanda kullanılır, ancak bunlarda objektif bir aynadır.

Bir gök dürbününün objektifi, teorik olarak bir tek mercekle de gösterilebilen, birbirine bitişik (renksemezliği sağlamak için) iki yakınsak mercek sistemidir. Odak uzaklığı büyüktür ve gökcisimleri gibi uzaktaki cisimlerin görüntüleri F odak düzlemine düşer. Bir büyüteç vazifesi gören göz merceği de yakınsak bir sistemdir ve büyütülmüş bir A” zahirî görüntüsünü verir. Objektifin verdiği gerçek görüntünün büyütenle incelendiği de söylenebilir.

Dürbünün büyütmesi, görüntünün dürbünle ve cismin çıplak gözle görüldüğü açılar arasındaki orandır. Pratik olarak bu büyütmenin, objektif ve göz merceğinin odak uzak Iıkları oranını gösteren F/f olduğu ispatlanmıştır. Objektiflerin odak uzaklığı arttırıldıkça, dürbünün boyu da o derecede uzar (Meudon gözlemevinin 16 m boyundaki dürbünü).

Dürbünün görüş alanı, yani gözlemcinin görebildiği uzayın genişliği, büyütmeyle ters orantılıdır; bu yüzden, dürbünün görüş alanını genişleterek büyütmesini azaltmamak için büyük gözlemevlerinde arayıcı denilen yardımcı âletler kullanılır, Paralel olacak şekilde büyük dürbüne tespit edilen bu âlet, büyütmesi az, dolayısıyla görüş alanı geniş küçük bir dürbündür. Arayıcı yardımıyla bir gökcisiminin yeri belirlendiği zaman (yani, bu gökcismi ağtabaka iplerinin kesişme noktasında bulunduğu zaman), cismin görüntüsü, aynı şekilde büyük dürbünün görüş alanı içine düşer. Bu durumda objektif ışıklı bir disk meydana getirir; göz merceği bu diski, «göz halkası» veya «göz dairesi» denilen gerçek görüntü şeklinde verir. Göz merceğinin hemen arkasında yer alan bu küçük ışıklı diskin çapı, genellikle gözbebeğinin çapından daha küçüktür. Gözün daha fazla ışık alabilmesi için, gözlemcinin, gözünü bu ışıklı halkaya ayarlaması gerekir.

13-05-2015_221928

Ramsden, göz halkasından yararlanarak, bir dürbünün büyütme gücünü arttırmayı başardı. Bu büyütme gücü, objektif çapının halka çapına oranıdır.

• Yer dürbünü. Galilei dürbünü. Gök dürbünlerinin görüntüyü ters çevirerek vermesi, yer cisimlerinin incelenmesinde bir sakınca yaratır.

13-05-2015_221950

Galilei dürbününde doğrultma, ıraksak bir Oc göz merceğiyle otomatik olarak yapıldığından, ayrıca bir ek düzene ihtiyaç yoktur. ,A’B’ gerçek görüntüsü meydana gelmediği için, gözlemlenen görüntü, doğrultulmuş olan A* B” zâhiri görüntüsüdür. Göz halkası da zâhirî olduğundan, gözü bu halkaya ayarlamak imkânı yoktur; ancak, göz merceğine doğru yaklaşmakla görme a-lanı biraz daha artar.

Eski tip dürbün
Eski tip dürbün

Yer dürbünlerinin sakıncası, sapıcı önlemek İçin, dürbünün büyütmesini 3 ile 4 a-ra&jnda sınırlandıran kısa odaklı göz merceklerinin kullanılmasıdır. Ayrıca, bu dürbünlerin görüş alanı da zayıftır. iki küçük Galilei dürbününün yan yana bağlanmasıyla bir çift dürbün meydana gelir.

Dev Dürbün Müze
Dev Dürbün Müze

Bundan başka iki ayrı tip yer dürbünü daha vardır. Tekli dürbülerde objetifin verdiği görüntü doğrultma düzeni denilen bir mercek sistemiyle doğrultulur. Prizmalı dürbünlerde her ikisi de yakınsak olan Objetfifi ile Oc göz merceği arasına A ve B gibi çift yansımalı iki eşkenar prizma yerleştirilmiştir. Bu dürbünlerin boyu daha kısa olduğu halde Galilei dürbünlerinden daha kuvvetli bir büyütme elde edilir. Görüş alanı daha geniş görüntü daha aydınlıktır.

13-05-2015_222123

Prizmalı çift dürbün prizmalı iki tekli dürbünün birleştirilmesinden meydana gelir. Askerlik alanında özellikle topçu sınıflarında araziyi taramak ve atış isabetini gözlemekte kullanılır.

Büyütmeleri genellikle 8’dir; bununla birlikte 12 ve 16 değerinde büyütmesi olan çift dürbünler de vardır. Bu dürbünler çok iyi görüntü verir ve görüş alanları geniştir.

Gece dürbünlerinin büyütmesi daha az, buna karşılık görüş alanı geniş ve görüntü çok aydınlıktır.

Hakkında admin

Buna Baktın mı?

Beyninizi Açacak Videolar

Beyninizi Açacak Videolar

Tedx boş vakitlerinizde vaktinizi doldurmanız gereken videolar paylaşıyor. Bu kadar gereksiz videolar arasında kaliteli olarak …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.