Yeni Konular
Anasayfa / Kültür ve sanat / Felsefede Nitelik ve Nicelik Üzerine

Felsefede Nitelik ve Nicelik Üzerine

Felsefede Nitelik ve Nicelik Üzerine
Felsefede Nitelik ve Nicelik Üzerine

Felsefede Nitelik ve Nicelik Üzerine
Çok anlamlı bir anekdot vardır. Hayvanlar kendi aralarında bir çekişmeye girişirler. Acaba hangi hayvan daha fazla yavru doğurabilir? Ama bir sonuca ulaşamayınca, bir bilene danışmaya karar verirler ve dişi aslanın yanına varırlar. Doğrudan, kaç yavru doğurabildiğini sorarlar. Dişi aslan, sadece bir, diye yanıtlar ve devam eder: ama ben aslan doğururum.
Demek ki; nitelik, nicelikten önemlidir.

 

Felsefede, gerçeğe ulaşmada esas olan, belli bir nitelik ve nicelik birlikteliğidir. Birbirinden ayrı düşünülemez. Sadece niceliksel hiçbir nesne yoktur. Aynı şekilde sadece niteliksel hiçbir nesne de olamaz.
Bir olguyu, bir nesneyi, bir olayı ya da bir süreci anlayabilmek için, onu hem niteliksel hem de niceliksel yanıyla ele almak gerekir.

 

Yine de nicelik ile niteliğin ilişkisinde temel olan, niteliktir. Çünkü bir nesne niceliksel olarak değişebilir ama niteliğini sürdürür.

 

O nedenle de aslan bir tane doğurur ama aslan doğurur.
Peki nedir nitelik ve nicelik arasındaki fark? Nicelik, somut olarak ölçülebilen bir ifadedir. Bir kasadaki portakaların 20 kilo olması nicelik ile ilgilidir. Nitelik ise ölçülemeyen ancak o nesnenin özelliklerini tanımlayan ifadelerdir. Kasadaki portakalların iri olması, sulu olması veya canlı olması nitelik ile ilgilidir.

 

Bir şeyin nasıl olduğunu açıklayan, o şeyi benzerlerinden ayıran özellikler niteliktir. Sayılamayan ve ölçülemeyen bir değeri ve özelliği ifade ederler. Buradan hareketle, bir şeyin ölçülebilen, sayılabilen, azalan veya çoğalan özellikleri ve miktarı ise niceliktir. Yani nicelik, ölçülebilen ve sayılabilen bir değeri ifade eder.

 

Felsefi anlamda nitelik, bir şeyin oluşum şeklini veya bir şeyin yapısal özelliklerini belirleyen, onu öyle ya da böyle yapan temel özellikleri tanımlayan bir ifadedir. Mantık açısında nitelik, bir önermenin olumlu ya da olumsuz oluşunu ifade eder. Felsefi görüşte nitelik, Aristotales’ten itibaren düşüncenin temel taşlarından biri kabul edilmiştir. Nitelik, gerçekliğin niceliğe indirgenemeyen yönüdür. Bir nesnenin niteliği, her zaman, o nesneyi kendisi yapan temel özelliktir ve nitelik o nesnenin özelliklerine indirgenemez.

 

Nitelik, şeylerin değişmez yanlarını dile getirmez. Ayrıca nesneler zaman içinde farklılaşma veya gelişme geçirebilirler ve farklı nitelikler gösterebilirler. Bu bakımdan niteliğin göreceli bir karakter gösterdiği söylenebilir.

 

Hemen hemen bütün filozoflar, iki tür nitelikten bahsederler. Bunların bir kısmı zorunlu olarak varolan birincil niteliklerdir. Örneğin nesnelerin genişlemesi, katılığı, sayısı ve hareketliliği gibi özellikler. Bu nitelikler şeylerden ayrılmazlar ve onlara doğrudan bağlıdırlar. İkincil nitelikler ise zorunlu olarak var olmayan niteliklerdir. Bu nitelikler birincil niteliklerden türemiştir. Örneğin nesnelerin renkleri, tatları ve sesleri gibi özellikleri. Ancak birincil niteliklerin varlığı, nesnenin varlığını ve bilginin doğruluğunu kanıtlar.

Hakkında admin

Buna Baktın mı?

Türk Ve İslam Dünyası Edebiyatında Dinin Etkileri

Son zamanlarda aklıma sıkça takılan bir soruydu bu. Açıkçası biraz fikrim de vardı lakin araştırma …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.