Yeni Konular
Anasayfa / Eğitim - Bilgi / Biyografiler - Ünlüler / Heraklitos Yaşamı Biyografisi

Heraklitos Yaşamı Biyografisi

Heraklitos-yasami-biyografisi

Efes’li Heraklitos, Sokrates öncesinden çok fazla önem arz eden Anadolu filozoflarındandır. Materyalizm evren bakışını net şekilde ilk dile getirenlerden biri olarak bu yüzden de daha ciddi bir düşünürdür.

 

Herakleitos’un yaşamı hakkında hemen hemen  birçok şey söylenememektedir. Hayatına ait pek çok bilgiyi çağdaşı Diogenes Laertios’tan öğrenmekteydik. İyonya’nın sonuncu ve en büyük düşünürü olan Herakleitos un heykel traş Bloson’un çocuğu olması ayrıca İ. Ö. 535 etrafında Efes’te yaşama gözleri açmış olduğu dile getirilmektedir. Apollodoros’a göre, Herakleitos erken zamanda ilk 69. Olimpiyat piyeslerde dikkat çekmiştir. (İ. Ö. 504-501) Efes’te kral rahipler yetiştiren tek aileden geldiği anlaşılabilmektedir. Batı felsefe tarihinde dinamik tek felsefî sistemi ortaya koyan ilk insandır.

 

Herakleitos kendisinin çağdaşları ile karşıtlık içinde bulunduğunu görmüş ve toplum arasında yaşamaktan uzaklaşmıştır. Bu kocaman filozofun anlattıklarından zamanın siyasal halinden hoşnut olmadığını ve katı bir üslup ile bu hali eleştirmekte olduğu görülebilmektedir. Yalnızca siyasal durumu değil, kendi yurttaşlarını da eleştirmektedir. Herhangi tek filozofun öğrencisi olmamasına karşın Ksenophanes’in dersler­ini dinlediğini söyleyenler vardır. Herakleitos Milet’li filozoflardan da etkilenmiştir. Zıtlıkların çatışması ve birliği ana öğretisinde Anaksimandros ve Pythagoras’dan etkilendiği görülmektedir. Ruh öğretisinde de Anaksimenes’ten etkilenmiştir.

 

Herakleitos yazıtlarından bulabildiğimiz en fazla sayıda parçanın bulunduğu bir düşünürdür. Eserinin adı: “Doğa üzerine ’dir. Diogenes Laertios’tan öğrendiğimize göre, eseri üç bölümdür: 1. evren üzerine, ötekiler ve tanrı-bilim üstünedir. Burada ki eser atasö­zlerini andırır ifadelerden oluşan şiirsel bir düz yazıdır. Herakletios’un yazdıklarında ayrıca söylediklerinde yığına karşı verdiği küçümseme kendini gösterir. Büyükçe halk yığınları tarafından anlaşılmayı isteyen bir insanın diliyle konuşmaz. Dilinin bu özellikler­inden dolayı kendisine “müphem Heraikleitos” denmiştir.

 

Herakleitos’a göre, dünya zıt unsurlardan meydana gelir. Bu zıtlıklar arkasında bu durum bir olan, hep durmakta olup “tanrı” adıyla anılır. Bu ayrılıklı birliği filozof çeşitli simgelerde ve şekillerde görür: İnen ve gösteren yolun aynı olduğunu, güzel ile kötünün aynı işe yaradığını, çemberin çevresinde başlangıç ayrıca sonun ortak olduğunu, yazının yolunun düz ve eğri olduğunu, soğuğun ısınıp, sıcağın soğuduğunu; nemlinin kuruyup, kurunun nemlendiğini söylüyor. Bütün burada ki zıtlıklar ikiliklerine rağmen ortak şey olup “bir”in farklı ayrı yanlarıdır.

 

Herakleitos’a göre her şey akar ayrıca sürekli değişir. Ana ürün olarak gördüğü ateş tek an için bile hareketsiz kalmayan bir maddedir. Burada ki büyük filozofun akış doktrini ifade eden sözleri şunlardır: “Aynı ırmaklara gireriz ayrıca giremeyiz. Hem varız, hem yokuz. ”

 

Logos” sözcüğü başka lisanlara çevrilmesi kolay olmadığından çok manalı bir sözcükdür. “Söz, düşünce, akıl, anlam” kıstaslarına da gelebilmektedir. Herakleitos’un ‘logosu halen tartışılmaktadır. Değişmenin zatına göre gerçekleştiği yasaya “logos” diye adlandırmıştır. Herakleitos sanatına “logos” ile başlamaktadır: Logos herkeste ortak olan düşünmedir. Fakat logos her şeyde ortaklaşa olmasına rağmen çoğunluğun sanki kendile­rine mahsus inancı gitmiş gibi yaşamakta olduklarını belirtir. Ona göre ne şekilde ateşe yaklaştırılan kömürler evrimleşerek korlaşırlar, uzak­laştırılınca da sönmeye başlarlarsa ruhumuz de ortaklaşa olanın ardından giderse logos’tan pay alır, ayrılırsa logos’suzdur.

 

Herakleitos’ta her şeyin göreli olduğu görüşü var. Ondan kalmış olan metin kalıntıları evrensel göreliliği belirtmektedir . Herakleitos’a göre kişi 3 türden gele gelmiştir; ateş, su ve toprak. Devamlı bir dönüşüm vardır. Ruhlar için ölümün su mensup olmak olduğunu, su adına yaşamı yitirmenin toprak olabilmek olduğunu, topraktan sonraysa su şeklinde, sudan da ruh olarak belirtir.

 

Herakleitos’un kendinden ardısından gelmiş olanlar üstünde çok fazla tesiri etmiştir. Her şeyin aktığı öğretişi ve göreceliği sofistiklerin kuşku duymasının en derin mesnetleri olmaktadır. Sokrates genç zamanlarında Kratylosun talebesi olduğunu ve ondan oluş dünyasının devamlı akış içerisinde olmasından dolayı fikirlerini almış olduğunu ifade eder. Stoacılar Herakleitosun felsefesini takip ederler. En önemlisi de Yeniçağda Goethe, Hölderlin, Hegel ve Nietzsche Herakleitos u feyz almışlardır.

Hakkında admin

Buna Baktın mı?

Mencius ve Felsefesi

Mencius ve Felsefesi

Mencius MÖ 372-289 yılları arasında bugünkü Shandong Eyaleti sınırları içerisinde yer alan Zou bölgesinde yaşadı.Babasını …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.