Yeni Konular

Sabun ve deterjanlar özellikleri ve tarihi imalatı

sabun-ve-deterjan-ozellikleriYağlı maddeleri suda, ayırma yo­luyla yok etme özelliğine sahip ol­duğundan, lekeler ve kirler sabunla giderilir. Bu işlem, sodyum hidroksit denilen alkali bir maddenin, hayvan­sal (eskiden keçi içyağı) veya bitkisel bir yağlı madde üzerindeki etkisin­den elde edilir

İlkçağ’dan beri kullanılan sabunlar:

Atalarımız hiç sabun kullanmazlar­dı.Sabunun yerine kül, kil veya bitki özleri kullanırlardı. İlkçağ’da artık iyice bilinen sabun, ancak 1850’den itibaren sanayide büyük ölçüde üre­tilmeye başladı ve gerçek anlamıyla kullanılmaya başlandı.

Evlerimizde kullanılan sabunlar, doğada bulunan bitkisel ve hayvani yağlardan elde edilen yağ asitlerinintuzlarıdır Serbest şekilde bulunan karboksilli asitlerden de çeşitli sabunlar yapılabiliyor. Sentetik temizleme maddelerinin kullanıldığı 1930 dan itibaren aynı manada kullanılan sabun ve deterjan kavramları birbirinden ayrılmıştır.

Sabunun tarihi insanlık tarihi kadar eski sayılır. Pompei deki lavların  altından toprakta sabun kalıpları bulunmuştur. Modern sabun imalatı, 19. yüzyılda Fransız kimyageri, Eugène Chevreul ün sabunun bir yağ asidi tuzu olduğunu göstermesinden sonra gelişmeye başlamıştır.

Tarihte, sabunlar genellikle sodyum, soda küllerinin ya da potasyum ve tuzlarının ve yağlı asitlerinin kül suyuyla sabunlaştırma tepkimesine girmesi sonucu elde ediliyordu. Temeldeki yağların hidrolizi gliserol ve rafine sabunu oluşturur.

Sabun, Osmanlı Devleti’nde ‘sabunhane’ denilen ve  imalathanelerde geleneksel yöntemlerle üretimi yapılıyordu. Sabunun hammaddesi zeytinyağı ve içyağıydı. Ekonomik değeri olan ve tercih edilen sabunlar zeytinyağından yapılanlarındandır.. Osmanlı İmparatorluğu’nda sabun üretimi yapılan yerlerin başında zeytin yağının bol olduğu yerler olan Batı Anadolu ve Adalar, Şam, Halep ve Namlus geliyordu. O dönemde en fazla sabun üreten merkezler ise Midilli ve Girit Adaları, Ayvalık, Edremit, Kemer Edremit, İzmir, Kızılcatuzla, Yunda Acası ve Urla’ydı. Buralarda imal edilen sabunun büyük bir bölümü, saray, ordu ve İstanbul halkının ihtiyacını karşılamak üzere ‘Dersaadet tahsisatı’ olarak ayrılırdı.

Piyasada kalıp dediğimiz küçük parçalar halinde sunulan tuvalet sa­bunları bulunur.Ev işlerinde kul­lanılmak üzere beyaz veya yeşil sa­bunlar kullanılır.Geniş yüzeyleri temizlemek üze­re Arap sabunu daha etkilidir.Hassas kumaşlar ve  çamaşırların yı­kanmasında kullanılan toz deterjanlar ve onlara oranla daha yumuşak toz sabun da vardır.

Temizleme Tozları ve deterjanlar:

Sabun, daha önceki temizleme yön­temlerine göre büyük bir ilerleme ol­makla birlikte, petrolden elde edi­len modern temizleme tozları (deter­janlar) kadar etkili değildir. Bu toz­ların ustaca hazırlanmış bileşimi her çeşit lekeyi çıkartacak niteliktedir (önceleri sabunlara katılan enzimler lekeleri eritip yok ediyordu, ama vü­cut için zararlıydı). Gene de sabun, vücut temizliği gibi aşırı bir temiz­lemeye gerek görülmeyen yerlerde çok yararlıdır. Tuvalet sabunlarına çoğu zaman, değişik maddeler (boya­lar, kokular, asitleştiriciler, yumuşa­tıcı, ferahlatıcı maddeler, koku gide­riciler) katılır; bunların bazen teh­likeli olabildiği bir gerçektir.

Eskiden en iyi sabunlar Edirne’de yapılırdı. Renk renk çiçekler, meyveler veya başka biçimlerde yapılan bu sabunlar çok güzel kokar, durduğu yeri de kokuturdu. Eski kadınlar bu yüzden giysi sandıklarına mutlaka bir Edirne sabunu koyarlardı.

   

Hakkında admin

Buna Baktın mı?

Yeşil çayın sağlık için yararı nedir? Hangi hastalıklarda kullanılır?

Yeşil çayın sağlık için yararı nedir? Hangi hastalıklarda kullanılır?         Yeşil çaydaki …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir