Yeni Konular
   
Anasayfa / Eğitim - Bilgi / Türklerin Geçmişten Bugüne Alfabeleri

Türklerin Geçmişten Bugüne Alfabeleri

Türklerin Geçmişten Bugüne Kullandıkları Alfabeler Nelerdir?

Türklerin Geçmişten Bugüne Kullandıkları Alfabeler
Türklerin Geçmişten Bugüne Kullandıkları Alfabeler

Geçmişten bugüne Türkler bir çok alanda hakimiyetini kurmuş bir insan olarak büyük toprakları ele geçirme devrimini yaşamış ve bu yüzden etnik kökenleri de farklı yerlerde farklı diller ile gelişmeye devam etmiştir. Bu yüzdendir ki bir çok dil eklenmiştir. Bu alfabelere göz atalım.

1-) Göktürk Alfabesi; birincisi göktürk alfabesi diğer adı ile Orhun Alfabesi olarak da isimlendirilmektedir. Orhun kısmında yerleşmiş ve Türkler tarafından kullanılıp geliştirilmiştir.

Göktürk Alfabaesi 19. Yüzyılda araştırılmaya başlanmıştır. İlk yazılar ise Yenisey Irmağı tarafındaki yazıtlardır. 1989 yılında büyük bir yazıt daha bulunarak çıkmış ve buna Orhon Alfabesi (Yazıtları) diye isimlendirilmiştir. Bunlar Türkolog Wilhelm Thomsen adlı kişi tarafından kendisi Danimarkalı olup 1893 yılında araştırma ve çözme işlemlerini gerçekleştirmiştir. Bu yazıtlar ise Kültigin ve Bige Kağan ile yazıtın dikildiği Eski Türkçe lehçesi olduğunu ve Göktürklere özgü bir yazı biçimi olduğu ortaya çıkarılmıştır.

 

Göktürk Alfabesi Heykeli
Göktürk Alfabesi Heykeli

Bu dili daha sonrası ile ise Göktürkler-Hunlar-Türkler kullanmışlar ve eklemeler yapıp geliştirmişlerdir. Göktürk alfabesi 38 kod yani harften oluşmuştur. Bunların ayrımı ise;

 

4 tanesi ünlü diğer kalanların 34 tanesi ise ünsüz işaretlerden oluşmaktadır. Sağdan sola doğru yazılır ve okunur. Diğer bir farklılık ise ko, ok, ku, uk, ük, kü, nç, nd heceleri kendilerine özel harfler ile yazılır ve telaffuz edilir. Bu alfabedeki harfler Türkçe yazılar da olduğu gibi birleşmeden ayrı olarak yazılmaktadır. Türkçe’deki gibi değil iki nokta üst üste konularak ayrılmaktadır.

2-) Uygur Alfabesi; İkincisi ise Uygur Alfabesi Göktürklerden sonra kurulmuş Uygurlular tarafıdnan isimlendirilmiş bir alfabedir. 18 işaretten oluşmaktadır.

Uygur Alfabesi Sembolleri
Uygur Alfabesi Sembolleri

Bunlar 4’ü sesli harf geri kalanlar ise sessiz harf olarak bilinmektedir. Yazılış şekli sağdan sola doğrudur. Harfler birbirine yakın yani bitişik olarak yazılır. Bu yazının katiplerine Bakşı-Başıgeri ya da Serbahşı olarak isimlendirilmekteydiler.

3-) Arap İslam Alfabesi; İslamiyetin gelişinden sonra Türkler Arap alfabesi benimsenmeye başlanmıştır. 28 Harften Arap alfabesinin yanında Türklerin kullandığı harfleri ile birlikte bu sayı 31 ile 36 harften meydana geliyordu. Bir çok eser bu alfabe ile çıkarılmıştır. Yani bu dönemde önemli eserler ortaya çıkmıştı. Sağdan sola doğru yazılmaktadır ve okunuşu da aynı şekilde sağdan soladır.

 Arap İslam Alfabesi
Arap İslam Alfabesi

4-) Kiril Alfabesi: Kiril alfabesi ismini Ortodoks rahipleri Kiril ve Metodius’tan almış olduğu bilinmektedir. Ancak onların geliştirdiğine dair de kesin bir kanıt yoktur. Araştırmlar neticisinde bulunan Kiril ve Metodius’un öğrencileri, 9. yüzyılın ortasında günümüzde Kiril alfabesi olarak bilinen ve halen Rusya, Ukrayna, Bulgaristan, Sırbistan ve diğer ülkelerde kullanılan bu alfabeyi, Orta Çağ Yunan (Bizans) alfabesinin temelinde geliştirerek, Yunancada bulunmayan bir takım Slav seslerini de buraya eklemişlerdi.

Kiril Alfabesi Sembolleri Tarihçesi
Kiril Alfabesi Sembolleri Tarihçesi

Kiril alfabesini kullanan ülkeler: Beyaz Rusya, Ukrayna, Bulgaristan, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Moğolistan, Makedonya, Sırbistan.

Büyük yazı harfleri olarak kullanılmaya Rusya’da bu alfabe ilk olarak Orta Çağın başlarında başlandı. El yazısı olan italik harfler ise sonra geliştirildi.  Büyük Peter 18. yüzyılın başlarında Yunan harflerini çıkararak alfabeyi daha düzenli ve basit bir hale getirdi. 1918 yılında yeni bir uygulama yapılmasına karar verilerek alfabeden diğer gereksiz harfler çıkarıldı. Birçok Slav Ortodoks ülkesinde Kiril alfabesi  kullanımdadır. Ayrıca Türk Cumhuriyetleri’nden başka halen Kazakistan ve Kırgızistan tarafından da halâ kullanılıyor. Tablodaki slavsı olmayan harfler ise Türk-Kiril harfleridir. Başkortostan, Yakutistan gibi birçok Özerk Türk bölgelerinde de Kiril harfleri kullanılmaktadır.

5-) Latin Alfabesi: Azeri Türkleri tarafından 1925 yılında ilk olarak  kullanılmıştır. 1928 yılında ülkemizde kullanılmaya Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasından sonra başlanmıştır. 8 sesli harf bulunur geri kalan ise sessiz harftir. Latin alfabesi diğer kullanılan alfabelere göre daha kolay ve öğrenilmesi daha basittir. Türkiye ve Avrupa Türkleri tarafından çoğunlukla kullanılmaktadır.

Latin Alfabesi
Latin Alfabesi

Facebook Yorumlar

   

Hakkında admin

admin

Buna Baktın mı?

160504161535_estonia_card_624x351_._nocredit

Estonya İnternet Çağı ve Gelişimi

Daha çok geçmişiyle tarihiyle savaşta barışta Estonya’ yı değil de 2000 yılında attıkları en radikal …

3 yorumlar

  1. Uygur alfabesi dediğin İbrani Alfabesi
    Türk alfabesi dediğin latin alfabesi :)))

  2. Uygur alfabesi olarak gösterilen alfabe ynlış ibrani alfabesidir.

  3. ya arkadaşim yarisini uydurmuşsun uygur alfabesi yerine ibrani alfabesini koymuşsun senin yüzünden google giren herkes Uygur alfabesi için senin koydugun ibrani yani yahudilerin alfabesinin görselini paylaşiyor lütfen bu yalnişi düzelt.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir